Srbija obilježava Dan državnosti

Srbija obilježava Dan državnosti, nacionalni praznik koji je ustanovljen 2001. godine.

Počasna paljba sa Kalemegdanske tvrđave u Beogradu u znak sjećanja na dan kada je 1804. godine, u Orašcu kod Topole, na kršćanski praznik Sretenje, podignut Prvi srpski ustanak.

Petnaesti februar ujedno je i dan kada je 1835. godine tadašnja srpska kneževina pod Milošem Obrenovićem, na Narodnoj skupštini u Kragujevcu, dobila svoj prvi, takozvani Sretenjski ustav.

Jedan od najmodernijih ustava tadašnje Evrope regulirao je položaj kneza, državnog Sovjeta i Skupštine. Jedno poglavlje bilo je posvećeno građanskim pravima.

Ovaj praznik, ustanovljen 2001. godine, smatra se jednim od najvažnijih datuma u historiji Srbije, javlja Al Jazeerina reporterka iz Beograda Anne Marie Ćurčić.

'Liberalni izraz'

"On je tada predstavljao jedan liberalni izraz promišljanja srpske politike, srpske države koja je nastajala, napravljen od najmudrijih ličnosti tadašnje srpske političke elite, ali nije zaživeo zbog istorijskih okolnosti u kojima se Srbija tada nalazila", kaže historičar Bojan Dimitrijević.

Historijske okolnosti bile su slijedeće - nastao prema projektu kneževog sekretara i velikog poštovaoca francuskih institucija Dimitrija Davidovića, zbog pritiska velikih sila, prije svega Turske.

Ocijenjen kao previše liberalan, Sretenjski ustav opozvan je poslije samo 55 dana.

Uprkos tome, taj ustav predstavlja izraz čitave jedne generacije sa prostora Balkana, smatra Dimitrijević.

Svoj posljednji Ustav Srbija je usvojila 2006. godine. O njegovoj preambuli, u kojoj se ističe da je Kosovo sastavni dio Srbije, često se polemizira.

Kompromis stanaka

"Naravno da ga treba menjati, Kosovo odavno nije naše, ako ćemo u Evropsku uniju (EU), moramo da uđemo čisti, a nismo", kaže Ljiljana, stanovnica Beograda

Za razliku od Sretenjskog, današnji Ustav prije svega je rezultat kompromisa stranaka tadašnje vladajuće većine, ocjenjuje Dimitrijević.

"Reklo bi se da ovaj Ustav koji danas postoji je izraz jednog haotičnog vremena, u kome su u stvari neke osnovne vrednosti zamenjene nekim metafizičkim", kaže on.

A u danu kada obilježava svoju državnost, Srbija se nalazi na velikom raskršću - 178 godina od usvajanja jednog od najliberalnijih ustava toga vremena, aktuelni Ustav Srbije mogao bi biti jedna od prepreka na njenom putu ka Evropi.

Izvor: Al Jazeera

Teme: 

NAPOMENA: Komentari odražavaju stavove autora komentara, a ne stavove Al Jazeere Balkans. Molimo korisnike da se suzdrže od vrijeđanja, psovanja i vulgarnog izražavanja jer takvi komentari neće biti objavljeni. Al Jazeera Balkans zadržava pravo da određene komentare obriše bez najave i objašnjenja.